Bụng

Phúc mạc là màng thanh mạc phức tạp bao phủ các tạng và thành khoang bụng, với hệ thống mạc treo đóng vai trò nâng đỡ và kết nối các cơ quan tiêu hóa. Hiểu rõ cơ chế tuần hoàn dịch phúc mạc và các vùng ứ đọng đặc trưng có ý nghĩa then chốt trong chẩn đoán và đánh giá giai đoạn các bệnh lý ác tính ổ bụng.

Các khối u ruột non tuy hiếm gặp nhưng đa dạng về mô học, bao gồm ung thư biểu mô tuyến, u carcinoid, u lympho và u mô đệm đường tiêu hóa, mỗi loại mang đặc điểm hình ảnh và yếu tố nguy cơ riêng biệt. Nhận diện chính xác trên CT đóng vai trò then chốt trong chẩn đoán và định hướng điều trị.

Điều trị ung thư trực tràng đã chuyển dịch mạnh mẽ từ phẫu thuật đơn thuần sang chiến lược đa mô thức dựa trên hình ảnh học, trong đó MRI đóng vai trò then chốt trong phân tầng nguy cơ và lựa chọn phác đồ điều trị. Bài viết cập nhật 2026 trình bày hệ thống phân giai đoạn, tái phân giai đoạn trên MRI cùng các tiêu chí đánh giá đáp ứng sau điều trị tân hỗ trợ, bao gồm cả chiến lược "watch-and-wait" và bảo tồn tạng.

Viêm ruột thừa là cấp cứu bụng phổ biến nhất tại các nước phương Tây, với cơ chế bệnh sinh phức tạp từ tắc nghẽn đến hoại tử thiếu máu cục bộ và nguy cơ thủng. Siêu âm đóng vai trò then chốt trong chẩn đoán sớm, giúp giảm đáng kể tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết và tử vong từ 10–20% xuống còn 0,1% trong thời đại hiện nay.

Trên CT, dày thành ruột là dấu hiệu quan trọng giúp định hướng chẩn đoán nhiều bệnh lý tiêu hóa khác nhau. Việc phân tích có hệ thống các đặc điểm như kiểu ngấm thuốc, chiều dài đoạn tổn thương và thay đổi mạc treo cho phép phân biệt ung thư, bệnh Crohn, thiếu máu cục bộ hay viêm loét đại tràng một cách chính xác hơn.

Dày thành túi mật là dấu hiệu hình ảnh học thường gặp nhưng đầy thách thức, xuất hiện trong cả bệnh lý túi mật nguyên phát lẫn các tình trạng thứ phát không liên quan trực tiếp. Siêu âm, CT và MRI đều có vai trò riêng trong việc phân tích đặc điểm, phân lớp thành túi mật và định hướng chẩn đoán phân biệt chính xác.

Hệ thống phân loại PI-RADS v2.1 trên MRI đa thông số là công cụ chuẩn hóa giúp phát hiện và phân tầng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng. Việc xác định đúng vùng giải phẫu — ngoại vi hay chuyển tiếp — đóng vai trò then chốt, vì mỗi vùng sử dụng chuỗi xung chủ đạo khác nhau để cho điểm chính xác.

Ung thư phúc mạc di căn xuất hiện phổ biến trong nhiều loại ung thư, đặc biệt là buồng trứng, đại trực tràng, dạ dày và tụy. Sự lan rộng của tế bào ung thư trong ổ bụng tuân theo dòng chảy sinh lý của dịch phúc mạc, tạo ra các vị trí di căn đặc trưng mà các bác sĩ cần nắm vững để phát hiện sớm và chính xác.

Rò hậu môn là tình trạng thông thương bất thường giữa ống hậu môn và da, thường xuất phát từ tắc nghẽn tuyến hậu môn gây áp-xe. Phân loại Parks và hình ảnh MRI đóng vai trò then chốt trong việc xác định chính xác đường rò, từ đó định hướng chiến lược phẫu thuật phù hợp.

Viêm mạn tính xuyên thành trong bệnh Crohn gây ra nhiều biến chứng phức tạp, từ loét, áp xe đến rò và tắc ruột, khiến chẩn đoán thường bị trì hoãn nhiều năm. Siêu âm ngày càng khẳng định vai trò then chốt không chỉ trong phát hiện sớm mà còn trong theo dõi điều trị và xử trí biến chứng — vậy những dấu hiệu siêu âm nào giúp nhận diện bệnh Crohn chính xác nhất?