Giải phẫu phúc mạc và mạc treo

Phúc Mạc

Mạc Treo

Phúc mạc tạng lót toàn bộ các tạng nằm trong phúc mạc.
Phúc mạc thành lót mặt trước, mặt bên và mặt sau của thành khoang phúc mạc.
Phần sâu nhất của khoang phúc mạc là túi cùng Douglas ở phụ nữ và khoang sau bàng quang ở nam giới, cả ở tư thế đứng lẫn tư thế nằm ngửa.
Mạc treo là một nếp gấp đôi của phúc mạc.

Các mạc treo thực sự đều nối với thành phúc mạc sau.
Bao gồm:

• Mạc treo ruột non
• Mạc treo đại tràng ngang
• Mạc treo đại tràng sigma (hay mạc treo sigma)

Các mạc treo chuyên biệt không nối với thành phúc mạc sau.
Bao gồm:

• Mạc nối lớn: nối dạ dày với đại tràng
• Mạc nối nhỏ: nối dạ dày với gan
• Mạc treo ruột thừa: nối ruột thừa với hồi tràng

Nếu loại bỏ toàn bộ đoạn ruột nằm trong phúc mạc, ta có thể quan sát rõ mặt cắt của các mạc treo:

1. Mạc nối nhỏ
2. Mạc treo đại tràng ngang
3. Mạc treo ruột non
4. Mạc treo đại tràng sigma

Lưu ý rằng mạc treo ruột non có hướng chạy chéo từ góc Treitz ở góc phần tư trên trái đến góc hồi manh tràng ở góc phần tư dưới phải.

Tuần Hoàn Phúc Mạc

Các khoang này cho phép khoang phúc mạc duy trì tuần hoàn bình thường của dịch phúc mạc.
Trong ổ bụng bình thường không có bệnh lý trong phúc mạc, có một lượng nhỏ dịch phúc mạc lưu thông liên tục.
Sự di chuyển của dịch theo đường tuần hoàn này được tạo ra bởi chuyển động của cơ hoành và nhu động ruột.
Dịch chủ yếu chảy lên theo rãnh cạnh đại tràng phải, vốn sâu và rộng hơn bên trái, và được hệ bạch huyết dưới hoành thanh thải một phần.

Có các vùng phân thủy trong khoang phúc mạc là nơi dịch bị ứ đọng:

• Vùng hồi manh tràng
• Gốc mạc treo đại tràng sigma
• Túi cùng Douglas

Khi đánh giá giai đoạn bệnh cho bệnh nhân ác tính đường tiêu hóa, cần tìm kiếm tổn thương tại các vùng ứ đọng này.
Rõ ràng các phẫu thuật viên có lợi thế hơn trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ ở những vùng này.

90% dịch phúc mạc được thanh thải tại khoang dưới hoành bởi hệ bạch huyết dưới trung biểu mô.
Các mạch bạch huyết này thông nối với hệ bạch huyết ở phía đối diện của cơ hoành.